Tôi đến thăm đoạn sông Hằng chảy qua Varanasi, một thành phố cổ xưa có tuổi hơn 2.000 năm, được xem là một trong những nơi chốn linh thiêng nhất ở Ấn Độ. Cũng ở đây, sông Hằng còn là “con sông cuộc đời” của người Ấn. Mỗi ngày, từ sáng tinh mơ cho đến lúc màn đêm buông xuống, bên bờ sông diễn ra tất cả những sinh hoạt có thể có trong một đời người: thiền định, tắm gội, giặt giũ, cầu nguyện, ăn uống, tế lễ, phóng uế và từ giã cõi đời. Dường như hàng ngàn năm qua, mặc cho thế giới bên ngoài biến chuyển không ngừng, đời sống bên sông Hằng vẫn không thay đổi.

Tắm gội trên sông.

Sông Hằng - người Ấn gọi là Ganga.

Bác tài ở Varanasi tự hào giới thiệu: “Thành phố này có nhiều người chết nhất Ấn Độ”. Sở dĩ như vậy là vì nhiều tín đồ Hindu sắp trăm tuổi vẫn tìm về đây để chờ chết. Chết bên bờ sông Hằng - trong thành phố của thần Shiva - là mơ ước của tất cả những tín đồ sùng đạo. Buổi chiều đi dọc bờ sông, tôi thấy người ta chất củi thiêu xác ngay sát mép nước như ngàn năm trước vẫn thế.

Cầu nguyện trong nắng sớm

Có lẽ vì phải gánh vác quá nhiều trách nhiệm với con người mà dòng sông thiêng giờ đây cũng phải chịu chung số phận của những con sông trần thế khác, đó là nạn ô nhiễm nặng nề. Nước sông Hằng đã có mùi khó chịu, rác và chất thải vương vãi khắp nơi. Tuy nhiên sức hấp dẫn của nó đối với du khách nước ngoài vẫn hết sức mãnh liệt.

Bãi cát sông Hằng, nơi thanh niên tụ tập chơi thể thao, đi dạo và tắm.

Người ta vẫn đổ về đây để thăm viếng con sông thiêng, để nhìn ngắm một đời sống dường như thuộc về một thế giới khác. Ít du khách nào dám nếm thử nước thánh hay bơi lội trên sông Hằng. Nhưng có hề chi, những thế hệ người Ấn nối tiếp nhau vẫn tắm gội, vẫn cầu nguyện, vẫn sinh ra và chết đi bên dòng sông. Sông Hằng đã trở thành một biểu tượng không thể tách rời của văn hóa Ấn Độ, và mãi mãi chảy trong tâm linh của người Ấn.

Dòng chữ trên tường: “Sông Hằng là dòng chảy của văn hóa Ấn Độ” .